سایت ملی طب مکمل - جایگزین ایران
جستجو :         
  

آروماتراپي

Aromatherapy book.jpgرايحه درماني چيست؟

تابحال بوي اسطوخودوس lavender)) شما را خواب‌آلود كرده‌است؟ يا بوي يك پاي سيب گرم خاطره شيرين يك بعدازظهر پاييزي در آشپزخانه مادربزرگ را به ياد شما آورده‌است؟ اگر چنين است شما اصول پايه‌اي رايحه‌درماني را بطور خودبخود فهميده‌ايد.
رايحه‌درماني استفاده از روغنهاي ضروری یا آروما (Essential Oils) استخراج‌شده از گياهان براي اهداف‌ درماني مي‌باشد. با وجود اينكه روغن گياهان معطر از هزاران سال پيش براي درمان بيماريهاي مختلفي به‌كار مي‌رفته، اما عبارت رايحه‌درماني برای نخستین بار در سال 1928 توسط يك شيميدان فرانسوي به نام Rene-Maurice Gattefosse ابداع شذ. Gattefosseدر طول جنگ جهاني اول در درمان زخمهااز خاصيت شفابخشي آروماها استفاده كرد و شاهد تاثير آنها بود. پس از اتمام جنگ نیز به آزمايش روغنهاي مختلف ادامه داد و سرانجام طبق خاصيت شفابخشي هر گياه آنها را طبقه‌بندي نمود : ضدسم، ضدعفوني‌كننده،تقویت کننده ، محرك، آرامش‌بخش و غيره.
او در سال 1937، كتاب رايحه‌درماني" Aromatherapie " را منتشر كرد كه در حال حاضر نسخه انگليسي آن موجود مي‌باشد.
در سال 1950میلادی Marguerite Maury ، با ادامه تحقیقات Gattefosse، رايحه‌درماني را گسترش داد و آنرا به عنوان يك درمان کل نگر (holistic) معرفي نمود. همچنين او اولين كسي بود كه هر روغن را به درمان يك بيماري خاص نسبت داد.

امروزه رايحه‌درماني تقريباً از 40 روغن مختلف، به تنهايي يا بطور تركيبي استفاده مي‌نمايد. اين روغنها معمولاً در درمان استرس و دردها و ناراحتيهاي ناشي از آن، تقويت بدن و بهبود سلامت عمومي مؤثر هستند. از اين روغنها به روشهاي گوناگوني استفاده مي‌گردد : مي‌توان آنها را با يك روغن ملايم ( مانند روغن گیاهی ) مخلوط كرد و با آن پوست را ماساژ داد ؛ مي‌توان آنرا استنشاق كرد ؛ يا اين روغنها را به آب وان حمام اضافه نمود. در بسیاری کشورها میتوان با برای خريد روغنهاي ضروری به فروشگاههاي مواد غذايي يا داروخانه‌ها مراجعه کرد. می توانید رايحه‌درماني را در خانه انجام دهيد يا نزد يك درمانگر رايحه‌‌درماني آموزش ديده برويد تا او تركيبي از روغنهاي مخصوص و مناسب براي شرايط شما را، برايتان تهيه‌ كند .

اين روش چگونه عمل مي‌كند؟

تحقيقات مهمي كه انجام شده نشان مي‌دهد كه بويايي به عنوان يكي از حساس‌ترين حواس پنجگانه ما، تاثير نيرومندي بر بدن و ذهن دارد. اعتقاد بر اين است كه بوي ناشي از يك آروما ، سلولهاي عصبي بويايي درون حفره بيني را فعال مي‌كند كه نتيجه آن تحريك سيستم limbic مي‌باشد، ناحيه‌اي كه با احساسات و حافظه مرتبط است.
طرفداران رايحه‌درماني معتقدند كه روغنهاي معطر هم براحساسات و هم بر جسم موثرند . از نظر احساسي، با فراخواني خاطرات خوش به شما احساس بهتري مي‌دهند ( بوي ليمو مي‌تواند خاطره كيكي كه قبلاً در منزل یکی از بستگان محبوبتان خورده‌ايد را به ياد شما بياورد ). از نظر جسمي نیز ، مي‌تواند با برانگيختن سيستم ايمني، سيستم گردش خون يا سيستم عصبي، در از بين بردن درد و برخی بیماریها به شما كمك كند.
درمانگران رايحه‌درماني تاكيد مي‌كنند كه فقط روغنهاي ضروري خالص، طبيعي و بدون مواد افزودنی خاصيت شفابخشي واقعي دارند. عطرها، شامپوها و روغن‌هاي معطر حمام علیرغم بوي شگفت‌‌انگيزي که ممکن است داشته باشند، خاصيت درماني ندارند.

از رایحه درمانی چه انتظاري بايد داشته باشيم؟

رابحه‌درماني در كنار اكثر درمانها مي‌تواند بسيار مؤثر باشد، اما به ندرت بعنوان يك روش اصلي درمان استفاده مي‌گردد. به همين دليل، معمولاً در درمان با روشهاي مختلف مانند ماساژ درماني، درمان با گياهان دارويي يا درمانهای انرژی ، با يك درمانگر رايحه‌درماني مشورت مي‌گردد. رايحه‌درماني اغلب در خانه نيز انجام مي‌شود، زيرا استفاده از آروماها آسان و خوشايند است.
اگر به دنبال يك درمانگر حرفه‌اي هستید ، آگاه باشید که چنین درمانگر بايد سابقه پزشكي ، سطح استرس در زندگي و دليل جستجوي شما براي درمان را بداند. سپس هر دوی شما با همكاري هم، مؤثرترين روغن يا روغنها را براي درمان انتخاب مي‌نماييد.
اگر باردار هستيد يا احتمال آنرا مي‌دهيد، حتماً با درمانگر خود در ميان بگذاريد، زيرا در اين دوران از برخي روغنها نبايد استفاده كرد ( بخش هشدارها را ببينيد ). همچنين اگر از داروهاي هوميوپاتي استفاده مي‌كنيد نياز است كه درمانگر خود را مطلع نماييد، چون بوي شديد روغن مي‌تواند اثر برخي از داروهاي هوميوپاتي را خنثي كند.
ازآنجا که گاهی عكس‌العمل به آروماهاحالت غیر قابل پیش بینی ( idiosyncratic ) پیدا می کند ، اگر نمي‌توانيد به عنوان نمونه بوي پرتغال را تحمل كنيد يا اگر بوي صنوبر خاطره دلخراشي از گذشته را به ياد شما مي‌آورد، بسيار مهم است كه درمانگر خود را از اين موارد آگاه كنيد.

چه درمان شما در مطب يك درمانگر اتفاق بيفتد چه درمنزل خودتان، فوايد رايحه‌درماني به روشهاي زير قابل دستيابي است:

• با استفاده مستقيم روغن روي پوست
ماساژ با روغنهاي رايحه‌درماني اين امكان را مي‌دهد كه اين مواد به سهولت جذب پوست شوند. براي انجام يك ماساژ رايحه‌درماني، چند قطره از يك آروما را به مقدار كمي از يك روغن بدون بو مانند روغن بادام شيرين يا روغن کنجد اضافه كنيد. روغن‌هاي مشخصي مانند رزماري (اكليل كوهي rosemary ) به طور موضعي براي تسكين درد مفاصل و ماهيچه‌ها استفاده مي‌شوند. هميشه، هنگام استعمال روغنهاي ضروري روي پوست، از ورود آن به چشم جلوگيري كنيد.

• با استنشاق بوها
استنشاق بوی قوی یک آروما اغلب براي بازكردن احتقان بینی ناشي از سرماخوردگي، آنفولانزا ، سينوزيت مزمن يا برونشيت توصيه مي‌گردد. براي اين منظور، ممكن است درمانگر به شما پيشنهاد كند كه يك تشت را از آبي كه در حال بخار شدن است پركنيد، چند قطره از روغن اكاليپتوس يا صنوبر ((pine به آن اضافه كنيد و در بخار معطر آن نفس بكشيد. همچنين مي‌توانيد چند قطره از اين روغنها را روي دستمال بپاشيد و در آن (درون دستمال) نفس بكشيد ( در اين مدت چشمان خود را بسته نگه‌داريد )، يا به سادگي در بطري حاوي روغن را برداريد و در بوي آن تنفس كنيد. براي شدت كمتر اما اثر مطلوب، برخي افراد دوست دارند كه از دستگاه بخور یا نبولایزر براي پخش ذرات كوچك يك آروما در كل فضاي اتاق استفاده نمايند.

• با اضافه‌كردن روغن به آب وان حمام
اضافه‌كردن 8 تا 15 قطره از يك آروما به آب وان حمام در پايان استحمام ، يك فضاي آرامش‌دهنده ايجاد مي‌كند و اجازه مي‌دهد كه روغن به درون پوست شما نفوذ كند. بهتر است كه در حمام رايحه‌درماني از صابون استفاده نكنيد، زيرا ممكن است در جذب روغن دخالت كند.

منافع سلامتي رايحه‌درماني

مطالعات متعددي توانايي اين روش را در ارتقاء سلامت و كاهش استرس نشان داده‌است. پزشكان در مركز سرطان New York's Memorial Sloan-Kettering Cancer Center به تازگي دریافته اند كه آرومای وانيلي گل آفتابگردان به بيماران كمك مي‌كند هنگاميكه تحت اسكن MRI هستند، آرامش داشته‌باشند.
مطالعه روي بيماراني كه تحت عمل جراحي قلب بودند نشان داد آنهايي كه ماساژ پا با روغن neroli دريافت كردند از آنهايي كه همان ماساژ را با روغن ساده دريافت كردند، اضطراب كمتري داشتند.
در يك مطالعه كنترل شده در اسكاتلند، محققان گزارش دادند كه مقدار بسيار اندكي از مخلوط روغنهاي آويشن ، رزماري (اكليل كوهي rosemary )، اسطوخودوس( lavender) ، سرو ( سدر cedar ) رقيق شده، كه به مدت چندين ماه روزانه روي پوست سر ماليده شود، در درمان alopecia areata ، يك نوع ريزش موي موضعی سر و صورت مرتبط با استرس ، بسيار مؤثر و بي‌‌خطر است.
پزشكان اروپايي و درمانگران رايحه‌درماني به طور دائم روغنهاي مشخصي را براي ناراحتي‌هاي مختلف شامل سينوزيت، سرماخوردگي، آنفولانزا ، مشكلات گوارشي، بيخوابي، ميگرن، دردها و گرفتگي عضلات تجويز مي‌كنند. از جمله توصيه‌هاي درماني معمول موارد زير مي‌باشد :

• روغنهاي اكاليپتوس و wintergreen براي از بين بردن اختقان بینی
• روغن گل ياس ( ياسمن Jasmine ) و رز(Rose) براي كاهش افسردگي
• روغن اسطوخودوس Lavender براي كاهش اضطراب و بهبود خواب
• روغنهاي ليمو، پرتغال و ساير مركبات براي بهبود خلق(mood) و افزايش هوشياري ذهني
• روغن نعناع براي برطرف كردن حالت تهوع و كمك به عمل گوارش
• روغن رزماري (اكليل كوهي Rosemary ) براي تسكين درد و شل‌كردن ماهيچه‌ها

هشدارهای مورد توصیه در کاربرد آروما تراپی

با وجود اينكه رايحه‌درماني معمولاً بي‌خطر است، اما بايد به‌خاطر داشته‌باشيد كه اين روش يك درمان مكمل است و جايگزين درمانهاي پزشكي رايج نيست.

• آروماها (Essential oils) هرگز نبايد بدون توصیه پزشک یا درمانگر ذیصلاح براي مصارف داخلي به‌كار رود .

• براي پيش‌گيري از واكنشهاي حساسيتي، ابتدا هر يك آروماها را روي بخش كوچكي از پوست امتحان كنيد. يك قطره از آروما را با چند قطره از يك روغن بدون بو مانند روغن کنجد یا زیتون مخلوط كنيد و آنرا روي پوست بماليد. دور آن ناحيه را باندپيچي كنيد و 24 ساعت منتظر بمانيد. اگر پوست شما حساسيت نشان داد از آرومای ديگري استفاده نماييد.

• اگر به دنبال مدتي استفاده از يك آروما نسبت به آن حساسيت پيدا كرديد، استفاده از آن را متوقف كنيد.

• اگر مبتلا به آسم هستید ، قبل از انجام رايحه‌درماني با پزشك خود مشورت كنيد زيرا گاهی برخی از آروماها باعث بروز علایم آسم می گردد.

• بهتر است در زمان بارداري از رايحه‌درماني اجتناب كنيد، مگراينكه كاملاً با آن آشنا باشيد. آروماهای ريحان، آويشن، clary sage، سوسن calamus ، mugwort ، پونه، sage، رزماري (اكليل كوهي rosemary)، سرو كوهي juniper و wintergreen مي‌توانند به جنين صدمه بزنند يا اينكه در صورت استفاده داخلي يا حتي استفاده خارجي باعث سقط جنين شوند.


:: درگاه طب مكمل-جايگزين ايران :: باحمایت دبیرخانه شورای اطلاع رسانی ::
DOURAN Portal V3.9.8.15
دانشگاه علوم پزشکی ارتش
Daash Amer Group گروه اينترنتی داش عامر